บทเรียนอุทกภัย จ. ลพบุรี //ดร.ชิต เหล่าวัฒนา

โดย MGR Online   
22 กุมภาพันธ์ 2555 04:43 น.
        เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมาผมมีโอกาสไปรับฟังความคิดเห็นกลุ่มชาวบ้านจากชุมชน ท่าแค ท่าวุ้ง และ บ้านหมี่ที่ประสบอุทกภัย ของจังหวัดลพบุรี โดยทั่วไป จ.ลพบุรีไม่เคยมีปัญหาจากปริมาณน้ำฝนที่ตกในพื้นที่ แต่ในปี 2554 ปริมาณน้ำจากต้นน้ำมากเกิน ดันเข้ามาทางรอยแตกของประตูน้ำบางโฉมศรี น้ำสูง 3-5เมตร ในขณะที่เขตชุมชนสูงถึง 2 เมตร เกิดความเสียหายทั้งภาคการเกษตรและที่อยู่อาศัย จนกระทั่งปัจจุบันนี้หลายพื้นที่ยังทำการเกษตรไม่ได้ ผู้เสียหายอยู่ในขบวนการรับค่าชดเชย ตลอดจนประชาชนเริ่มเกิดความกังวลที่บางพื่นที่ที่มีระดับต่ำอาจถูกกำหนดให้เป็นพื้นที่รับน้ำ ในกรณีทีปีนี้เกิดน้ำท่วมเช่นเดียวกับปีที่แล้ว
       
       ผมชื่นชมการทำงานของภาครัฐที่สนับสนุนชุมชนให้รวมตัวกันเพื่อระดมความคิดหาทางแก้ไขจากบทเรียนอุทกภัย ปี 2554 ผมเชื่อว่าข้อมูลและความคิดของคนในพื้นที่มีความสำคัญเพราะชาวบ้านย่อมรู้ดีว่าเกิดอะไรขึ้นในพื่นที่ของเขา และเมื่อผนวกข้อมูลนี้เข้ากับการแก้ไขปัญหาในระดับประเทศย่อมสัมฤทธิ์ผลอย่างแน่นอน ต่อไปนี้เป็นความเห็นเป็นความเห็นที่สรุปจากเวทีหารือจากทั้งสามชุมชน

บทเรียนอุทกภัย จ. ลพบุรี //ดร.ชิต เหล่าวัฒนา
        อุปสรรคในการบริหารจัดการน้ำ ด้านสิ่งก่อสร้าง มีการเปลี่ยนแปลงจากลำคลองเป็นถนน ทางระบายน้ำมีน้อย ไม่มีที่ชะลอน้ำ และ คั้นกั้นน้ำชลประทานไม่แข็งแรง ด้านภูมิศาสตร์ มีการถมที่เพื่อพัฒนาสู่ภาคอุตสาหกรรมจนไม่สามารถรองรับน้ำได้ อีกทั้งยังขวางทางเดินของน้ำ คลองชัยนาท-ป่าสักมีลักษณะเป็นคอขวด น้ำไม่สามารถระบายได้คล่องและรวดเร็ว ด้านการบริหารน้ำ การจัดการน้ำในเขื่อนไม่มีการพร่องน้ำและเมื่อฝนตกไม่ควรระบายน้ำออกมาสู่พื้นที่อีก การใช้เครื่องสูบน้ำเป็นวิธีการที่ไม่ถูกต้องเพราะใช้ได้เฉพาะพื้นที่ เฉพาะเวลา ขาดการบริหารจัดการน้ำอย่างมีระบบ ขาดการเชื่อมโยงของแต่ละองค์กรที่ต้องมีการจัดการน้ำร่วมกันและขาดการมีส่วนร่วมของชุมชนทุกฝ่าย น้ำไม่ไหลไปตามระบบชลประทานแต่ไปไหลลงลุ่มชุมชนบ้านหมี่อย่างเดียว ขาดความจริงใจในการแก้ปัญหา พอน้ำมาก็หมดปัญญาบริหารไม่ได้ ด้านข้อมูลข่าวสารไม่น่าเชื่อถือ แต่ละฝ่ายพูดไม่ตรงกัน บางครั้งข้อมูลน้อยไม่เพียงพอต่อการตัดสินใจ ข้อมูลที่ให้เป็นภาษาที่ชาวบ้านไม่เข้าใจ

บทเรียนอุทกภัย จ. ลพบุรี //ดร.ชิต เหล่าวัฒนา
        แนวทางการแก้ปัญหา ลดผลกระทบ ต้องมีโครงข่ายในการประสานข้อมูล ต้องมีศูนย์ประสานงานประจำตำบล ทำหน้าที่ติดตามสถานการณ์น้ำ สร้างการมีส่วนร่วมในการระบายน้ำ เชื่อมโยงทุกพื้นที่ ต้องทำให้ชาวบ้านรู้แผนการรับมือน้ำในปีนี้โดยทั่วกัน เข้าถึงข้อมูลเตือนภัย เข้าใจระบบจัดการ การบรรเทาทุกข์ ต้องมีศูนย์บริการอาหารน้ำดื่มประจำทุกอำเภอ แต่ละหมู่บ้านควรมีเรือประจำการสามลำ การเตรียมพร้อมรับมือของชุมชน จัดตั้งศูนย์ประสานเชื่อมโยง ระหว่างครอบครัว ชุมชน ตำบล อำเภอ จังหวัด รัฐควรให้งบประมาณแก่ชุมชนในการจัดเตรียมความพร้อมรับภัยพิบัติ
       
       ด้านการเกษตร มาตรการป้องกัน กำหนดเขตรับน้ำอย่างชัดเจน ดูแลและป้องกัน เขื่อนและเสริมคันกั้นแม่น้ำ ต้องมีการจัดการน้ำอย่างเป็นธรรม เฉลี่ยน้ำไปโดยไม่เห็นแก่ตัว ชลประทานต้องเปิดเผยข้อเท็จจริง ต้องมีช่องทางให้ประชาชนเข้าถึงเพื่อติดตามข้อมูลน้ำ เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการตัดสินใจลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติที่จะเกิดขึ้นต่อการทำเกษตรได้ ต้องจัดทำแผนที่ ที่มีเส้นทางน้ำ พื้นที่ลาดเอียง ระดับความสูงต่ำ ตารางการฟื้นฟู ตารางภัยพิบัติเชื่อมต่อปฎิทินการเกษตร มีการจัดทำแผนการใช้น้ำเพื่อการเกษตรให้สอดคล้องกับระยะเวลาก่อนเกิดอุทกภัยเพื่อลดความสูญเสีย เสนอให้มีคณะกรรมการของชุมชนเพื่อเข้าไปมีส่วนร่วมในการบริหารน้ำ สำรวจที่สาธารณะที่มีอยู่เพื่อใช้เป็นอ่างเก็บน้ำเพิ่มเติม การเยียวยาและชดเชย ชดเชยเยียวยาอย่างเป็นธรรมและรวดเร็ว โดยเฉพาะบริเวณที่ระบุไว้เป็นพื้นที่รับน้ำ มีระเบียบการชดเชยที่ชัดเจน ที่พิจารณารวมไปถึงคนที่รับจ้างทำนา ว่าจะได้รับค่าตอบแทนด้วยหรือไม่? อย่างไร?
       
       ผมได้ถามชาวนาที่มาแสดงความเห็นในเวทีสัมมนาว่าคาดหวังค่าชดเชยเท่าใด? ตัวเลขที่เขาเสนอคือ 5,000 บาทต่อไร่ต่อสี่เดือน
       
       ท่านผู้อ่านสามารถส่งข้อคิดเห็น/เสนอแนะมาที่ผู้เขียนที djitt@fibo.kmutt.ac.th
       http://th.wikipedia.org/wiki/ชิต_เหล่าวัฒนา
       Twitter: @Dr_Djitt

จำนวนคนโหวต 20 คน
คุณเห็นด้วยกับข่าว/บทความนี้หรือไม่
เห็นด้วย ไม่เห็นด้วย
เห็นด้วย 14 คน
70 %
ไม่เห็นด้วย 6 คน
30 %
 
หนังสือพิมพ์: ผู้จัดการออนไลน์ | ผู้จัดการรายวัน | ผู้จัดการสุดสัปดาห์ | นิตยสารผู้จัดการ 360° | Positioning | News1
มุม: การเมือง | อาชญากรรม | คุณภาพชีวิต | ภูมิภาค | ภาคใต้ | ต่างประเทศ | มุมจีน | iBiz Channel | เศรษฐกิจ-ธุรกิจ | ตลาดหลักทรัพย์
กองทุนรวม | SMEs | Motoring | CyberBiz | วิทยาศาสตร์ | เกม | กีฬา | บันเทิง | โต๊ะญี่ปุ่น | Celeb Online | ท่องเที่ยว | ธรรมะกับชีวิต
เว็บ: Asia Times | บุรพัฒน์ คอมมิคส์ | Mars Magazine | คุยกับเว็บมาสเตอร์ | Site Map | โฆษณาบนเว็บ | ติดต่อเรา
All site contents copyright ©1999-2017